Қазақстан уақытымен 13 тамызда Қарағанды облысындағы «Сарыарқа» алтын кенішінің бірінші кезек байыту фабрикасы 72 сағаттық толық жүктемедегі кешенді сынақты аяқтады: барлық технологиялық көрсеткіш жобалық талапқа сай болып, нысан құрылыс кезеңінен коммерциялық өндіріске көшті. Іске қосу рәсіміне Топ басшылығы, бас мердігер және облыстың индустрия жөніндегі уәкілетті органының өкілдері қатысты.
Толық жүктемедегі сынақ кезінде алтынды жиынтық бөліп алу дәрежесі 92,4% деңгейінде тұрақтады — бұл ТЭН-дегі жобалық мәннен 1,1 пайыздық тармаққа жоғары. Байыту қалдықтары сүзгіден өткізіліп құрғақ үйіледі, айналымдағы суды пайдалану деңгейі 87%-ға жетті.
Бірінші кезек фабрикасы үш сатылы ұсақтау — жартылай өздігінен ұнтақтау (SAG) — гравитациялық байыту — флотация — сорбциялық сілтісіздендіру (CIL) схемасы бойынша жұмыс істейді: ірі түйірлі бос алтын алдымен гравитациямен алынады, флотация концентраты қайта ұнтақталып CIL жүйесіне түседі, ал кедей ерітінді ұнтақтау тізбегіне қайтарылады. Сынақ кезінде өңдеуге түсетін кеннің орташа құрамы 2,87 г/т, алтынды жиынтық бөліп алу дәрежесі 92,4% болды, бір тонна кенді өңдеу шығыны жобалық деңгейден аспады. Қалдықтар сүзгіден өткізіліп сусыздандырылғаннан кейін құрғақ үйіледі — дәстүрлі дымқыл қалдық қоймасын алмастырған бұл тәсіл сүзілу мен бөгеттің бұзылу тәуекелін айтарлықтай азайтады.
«Сарыарқа» жобасы 2021 жылы өндіруге арналған лицензия алып, 2024 жылдың II тоқсанында құрылысқа кірісті; негізгі құралдарға салынған инвестиция шамамен 48 млрд теңгені құрады. Құрылыстың қарқынды кезеңінде 1 200-ден астам адам жұмыс істеді, жергілікті қызметкерлердің үлесі 90%-дан төмендеген жоқ. Жоба аясында 35 кВ қосалқы станциясы, 12 км кен ауданы жолы және тұрғын кешен салынды, сондай-ақ екінші кезекке электр мен су қосу мүмкіндігі алдын ала қарастырылды.
Қорларды нақтылаудың соңғы нәтижесі бойынша «Сарыарқа» кен ауданындағы алтын ресурстары 17 т, орташа құрамы 2,9 г/т, лицензиялық учаскелердің ауданы 246 км². Жоба тұтастай әлі құрылыс кезеңінде: екінші кезекте өңдеу қуатын жылына 2 млн т-ға жеткізу және кедей кенге арналған үймелеп сілтісіздендіру алаңын салу жоспарланған, ал ТЭН сараптамасы 2027 жылдың бірінші жартысында аяқталады деп күтілуде.
«Бірінші кезектің іске қосылуы «Сарыарқаның» барлау және игеру кезеңінен өнім беру кезеңіне өткенін білдіреді», — деді Топтың операциялық қызметіне жауапты басшы. Оның айтуынша, алдағы кезеңдегі басты міндет — жобалық қуатқа шығу, энергия мен реагенттің меншікті шығынын бақылау, экология және қауіпсіздік нысандарын жеке қабылдау; IV тоқсанда толық жүктемеде тұрақты жұмыс істеу көзделген.
Мақалада келтірілген ресурстар, құрамы, өндірістік қуат және инвестиция деректері аралық сипатта; түпкілікті мәліметтер Топтың ресми хабарламалары мен сараптамадан өткен техникалық құжаттар бойынша беріледі.