8 сәуірде Топ пен Орталық Азия тау-кен металлургия инженерлік институты Астанада стратегиялық әріптестік келісіміне қол қойды; рәсімге екі тараптың басшылары мен техникалық топтары қатысты. Топтың салынып жатқан және жұмыс істеп тұрған кеніштері біртіндеп бастапқы кенді өндіру кезеңіне өтуіне байланысты құрамында мышьяк пен көміртек бар қиын байытылатын кеннің үлесі артып келеді, сондықтан байыту мен металлургия технологияларының қоры ұзақ мерзімді бөліп алу дәрежесі мен өзіндік құнға әсер ететін түйінді факторға айналды. Бұл ынтымақтастық дәл осы мәселені шешуге бағытталған.
Бірлескен зертханаға 1,2 млрд теңге салынып, тәулігіне 2 т кен өңдейтін тәжірибелік-өнеркәсіптік желі құрылады. Алғашқы кезеңде 3 тақырып бекітілді, нәтижелер ең алдымен «Сарыарқа» және «Шығыс» кен аудандарында қолданылады.
Келісімде үш басым бағыт айқындалды. Біріншісі — қиын байытылатын кен үшін алдын ала тотықтыру нұсқаларын салыстыру: автоклавты тотықтыру мен биототықтырудың жергілікті энергия және климат жағдайындағы тиімділігі жүйелі түрде бағаланады. Екіншісі — кедей тотыққан кенді үймелеп сілтісіздендіру технологиясы: үйменің түйір мөлшері, бүрку режимі және қысқы жылу сақтау шешімдері оңтайландырылады. Үшіншісі — байыту қалдықтарын қайта пайдалану: қалдықтағы алтын, күміс және мысты қайта байытудың орындылығы, сондай-ақ қалдық құмын толтыру жұмыстары мен құрылыс материалдары бағытында пайдалану жолдары бағаланады.
Тараптар Қарағандыда бірлескен зертхана ашады: жабдықты орнату мен іске қосу 2026 жылдың аяғына дейін аяқталады, қатар тәулігіне 2 т кен өңдейтін тәжірибелік-өнеркәсіптік желі салынады. Келісімде тақырыптарды бекіту, зияткерлік меншік құқығы және нәтижелерді өндіріске енгізу тетігі нақты жазылған: бірлесіп алынған патенттер екі тарапқа ортақ, Топ оларды кен ауданында қолдануда басым құқыққа ие, ал зертхана жыл сайын кемінде 3 тақырып бекітеді.
Кадрлар мен стандарттар бағытында тараптар жыл сайын техникалық мамандарын кемінде үш айлық тағылымдамаға алмасып жібереді, байыту-металлургия және геология мамандықтары бойынша магистранттарды бірлесіп даярлайды әрі Қазақстанның байыту саласындағы салалық стандарттарын әзірлеуге бірге қатысады. Алдағы уақытта ынтымақтастық аясын кеніштерді цифрландыру, жабдықты болжамды күтіп ұстау және автоматтандырылған басқару бағыттарына кеңейту көзделген.
Мақалада келтірілген ресурстар, құрамы, өндірістік қуат және инвестиция деректері аралық сипатта; түпкілікті мәліметтер Топтың ресми хабарламалары мен сараптамадан өткен техникалық құжаттар бойынша беріледі.